Bergen to drugie co do wielkości miasto w Norwegii i kulturalna stolica kraju. Przez wielu uważane jest za najpiękniejszą norweską miejscowość, między innymi ze względu na malowniczą portową starówkę, Bryggen, wpisaną na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Przyrodniczego UNESCO. „Brama do fiordów” – jak często nazywa się Bergen – przyciąga turystów zabytkami, muzeami oraz pięknymi widokami, którym nie szkodzi nawet niezbyt ładna pogoda. Panuje tu bowiem bardzo specyficzny klimat – amplituda opadów jest tu najwyższa na świecie.

Historia

Bergen zostało założone pod koniec XI wieku przez Olafa III jako Bjorgvin. Początkowo było jedynie rybacko-kupiecką osadą, jednak już w XII-XIII wieku stało się głównym ośrodkiem politycznym w Norwegii (tu znajdowała się siedziba biskupa oraz króla), a w 1217 roku oficjalnie ustanowiono je stolicą kraju. Bergen było również ważnym portem międzynarodowym, należącym do Hanzy. W chwili zawarcia unii z Danią w 1814 roku stolicą Norwegii zostało Oslo, przez co Bergen straciło na znaczeniu, jednak wciąż było ważnym ośrodkiem życia naukowego i kulturalnego. Miasto ucierpiało znacznie podczas II wojny światowej, kiedy spłonął budynek teatru na Sverresgate, pierwsza norweska scena założona przez skrzypka Ole Bulla w 1851 roku.

Co warto zobaczyć?

Bryggen

Zabytkowa dzielnica Bergen, Bryggen, to z pewnością jedno z najbardziej urokliwych miejsc w Norwegii. Spacer wśród kupieckich domów stojących nad nabrzeżem z pewnością należy do niezapomnianych przeżyć. Jako że większość kupców mieszkających w Bergen pochodziła z Niemiec, dzielnicę tą nazywano Tyskbryggen (Niemieckie nabrzeże), jednak po II wojnie światowej powrócono do pierwotnej nazwy. Bryggen nie oszczędziły niestety pożary – największy strawił tamtejsze budynki w 1702 roku aż do fundamentów. Ocalało jedynie kilka domów, resztę odbudowano z niezwykłą starannością. Pożary zdarzały się również później, ostatni w 1955 roku.

Obecnie Bryggen to ponad 60 stojących blisko siebie drewnianych budynków. Wąziutkie uliczki wyłożone są – tak jak przed wiekami – drewnem, a nastrój minionych dni potęguje dodatkowo panujący tutaj półmrok. Znaleźć można tu sklepy z pamiątkami, galerie, restauracje i bary.

W jednym z najstarszych i najlepiej zachowanych budynków mieści się również Muzeum Hanzeatyckie (Hanseatisk Museum), w którym można zobaczyć biuro kupca oraz jego mieszkanie, a także pomieszczenie, w którym przechowywano i przetwarzano ryby. Wśród eksponatów znajduje się wiele interesujących drobiazgów takich jak mapy, listy i przedmioty osobistego użytku.

Warto zajrzeć również do Dworu Artusa, w którym znajduje się sala zebrań hanzeatyckich kupców.

W dzielnicy Bryggen znajdziemy również ciekawe muzeum archeologiczne Bryggens Museum, w którym prezentowane są eksponaty z wykopalisk prowadzonych tu w latach 1955-1969, m.in. oryginalne XII-wieczne fundamenty budynku odkryte w czasie budowy muzeum. Narzędzia, wyroby rękodzielnicze czy eksponaty marynistyczne we wspaniały sposób obrazują życie średniowiecznego portowego miasta.

Bergenhus

Bergenhus to duża twierdza wzniesiona na planie nieregularnej gwiazdy. Dla mieszkańców Bergen to dziś głównie miejsce, w którym można wypocząć – pospacerować, zorganizować piknik czy posłuchać muzyki w czasie jednego z licznych koncertów. Główna część twierdzy została zbudowana w XIX wieku, jednak w jej obręb wchodzą dwa budynki wzniesione jeszcze w średniowieczu: Sala Håkona (Håkonshallen) i Wieża Rosenkrantza (Rosenkrantztårnet).

Sala Håkona to duża sala reprezentacyjna wzniesiona przez króla Håkona Håkonssona w połowie XIII wieku. Stanowiła wtedy największą i najbardziej okazałą część królewskiej rezydencji, jednak już w XVI wieku jej znaczenie zmalało na tyle, że wykorzystywana była jako skład towarów. Pod koniec XIX wieku został odrestaurowana, jednak w 1944 roku niemal całkowicie zniszczona. Odbudowano ją niemal od podstaw i dziś ponownie wykorzystywana jest jako miejsce koncertów i innych uroczystości.

Wieża Rosenkrantza powstała w 1560 roku dzięki inicjatywie duńskiego gubernatora Bergen, Erika Rosenkrantza. Do jej budowy wykorzystano pozostałości wcześniejszych twierdz: Magnusa Prawodawcy z 1260 roku i Jørgena Hanssøna z 1520 roku. W środku można zwiedzić średniowieczne komnaty i kaplicę oraz wspiąć się po krętych schodach na szczyt wieży, z której rozpościera się przepiękny widok na okolicę.

Torget

Torget to targ rybny znajdujący się przy nabrzeżu. Można tu kupić po rozsądnych cenach świeże ryby, krewetki, kraby i inne owoce morza, a także gotowe sałatki i przekąski. Warto wybrać się tu rano, gdy nie ma jeszcze zbyt wielu turystów.

Kościoły

Mariakirken

Kościół Najświętszej Marii Panny to najwspanialszy romański kościół w Norwegii. Kamienny kościół z dwiema wieżami i przepięknym portalem powstał w XII wieku. Znajdująca się w nim ambona uważana jest za najdoskonalszy przykład norweskiego baroku. Wart uwagi jest też pozłacany średniowieczny tryptyk będący częścią głównego ołtarza. Latem w każdy wtorkowy wieczór w kościele odbywają się koncerty.

Domkirken

Katedra w Bergen została wybudowana w XIII wieku, jednak nie oszczędził jej czas – dziś w nienaruszonym stanie zachowały się tylko dolna część wieży oraz chór.

Fantoft

Malutki kościółek z połowy XII wieku znajduje się w przepięknym parku o nazwie Paradis (Raj), 5km na południe od Bergen. Jego losy były niebywale burzliwe i ciekawe – w XIX wieku rozebrano go na przykład na części i odbudowano w nowym miejscu, a w 1922 roku został podpalony przez grupę satanistów. Dziś odrestaurowany kościółek cieszy się popularnością wśród turystów oraz młodych par, które chętnie tutaj właśnie organizują swoje zaślubiny.

Muzea

Muzeum Sztuki

Malowniczo położone nad jeziorem Lungegårdsvann Bergen Kunstmuseum może poszczycić się trzema ciekawymi kolekcjami. Kolekcja Rasmusa Meyera obejmuje dzieła malarzy norweskich od XVIII wieku do 1915 roku, między innymi Johana Christiana Dahla, Christiana Krogha, Harriet Backer i przede wszystkim Edwarda Muncha, w tym tak słynne obrazy jak Melancholia czy Zazdrość. Kolekcja Stenersena to dzieła najwybitniejszych twórców takich jak Pablo Picasso czy Paul Klee. Miejska Kolekcja Sztuki obejmuje natomiast zarówno obrazy norweskie, jak i zagraniczne, od XIII wieku po współczesność. Szczególnie ciekawe są rosyjskie i greckie ikony z XV wieku.

Muzeum Historii Kultury

Wchodzące w skład Muzeum Bergen Muzeum Historii Kultury (Kulturhistoriske samlinger) prezentuje bardzo zróżnicowane wystawy poświęcone m.in. wikingom i sztuce ludowej, ale też kulturom północnoamerykańskim czy egipskim mumiom.

Muzeum Morskie

Muzeum Morskie (Sjøfartsmuseum) powstało w Bergen już w 1921 roku. Prezentuje historię żeglugi morskiej i jej znaczenie dla miasta oraz całego kraju. Warte zobaczenia są szczególnie bardzo dokładne modele łodzi wikingów.

Muzeum Trądu

Dosyć specjalistyczne, ale bardzo ciekawe muzeum (Lapramuseet) urządzono miejscu, w którym w średniowieczu znajdował się szpital dla trędowatych. Wystawa dotyczy przede wszystkim wkładowi norweskich lekarzy w walkę z tą chorobą. Zarazek trądu w 1873 roku odkrył bowiem właśnie Norweg, doktor Armauer Hansen.

Akwarium

Akvariet czyli budynek z 70 akwariami, w których można podziwiać niezliczoną ilość okazów z Morza Północnego i mórz tropikalnych, znajduje się na końcu półwyspu Nordnes. Można tu podziwiać m.in. piranie, krewetki czy koralowce. Dzieciom na pewno spodoba się karmienie fok i pingwinów w basenach znajdujących się na zewnątrz.

Skansen Gamle Bergen

W skansenie znajdującym się w Sandviken (5km na północ od centrum Bergen) zgromadzono ponad 40 budynków z XVIII i XIX wieku. Można przejść się uliczkami dawnego miasteczka i zobaczyć wnętrze piekarni, gabinetu dentystycznego czy sklepu kolonialnego. Szczególnie warto wybrać się tu latem, gdy można podziwiać przy pracy rzemieślników.

Rezydencja Damsgård

Znajdujący się 3km od centrum Bergen miniaturowy pałac z końca XVIII wieku jest jednym z najlepszych przykładów europejskiej drewnianej architektury rokokowej i w doskonały sposób łączy w sobie tradycje budownictwa norweskiego z wpływami zagranicznymi. Nie mniejszą atrakcją jest przylegający do niego barokowy ogród przyozdobiony fontannami i rzeźbami. W 1999 roku zdobył on tytuł Parku Roku.

Troldhaugen

Troldhaugen czyli Wzgórze Trolli to dom Edwarda Griega. Najsłynniejszy norweski kompozytor spędził tu ostatnie 22 lata życia (1885-1907). Obecnie w przestronnym budynku położonym nad brzegiem jeziora Nordåsvatnet znajduje się muzeum poświęcone Griegowi i jego żonie, Ninie Hagedrup. Grób małżonków znajduje się w skale nad jeziorem. Latem oraz w czasie majowego Międzynarodowego Festiwalu Berneńskiego organizowane są tu koncerty.

Lysøen

Lysøen to nazwa posiadłości słynnego norweskiego skrzypka Ole Bulla znajdująca się na wyspie o tej samej nazwie, 25km na południe od Bergen. Została urządzony w nadzwyczaj oryginalny sposób, gdyż łączy w sobie elementy stylów architektonicznych z różnych krajów, które odwiedził Bull – zapalony podróżnik. Znajdziemy tu m.in. arabski balkon czy niemieckie okna z witrażami. Przy domu znajduje się również przepiękny park z 13km ścieżek spacerowych. Latem w willi organizowane są koncerty.