Urlopy

Na podstawie Ustawy o urlopach wypoczynkowych, pracownikom przysługuje prawo do 21 dni urlopu w roku. Jednakże większość pracowników ma prawo do 25 dni urlopu. Nie jest to jeszcze ustawowe prawo, lecz porozumienie pomiędzy partnerami społecznymi wynikające z uzgodnień płacowych.

Urlop wypoczynkowy
Pracownikom przysługuje prawo do 25 dni urlopu wypoczynkowego w roku i prawo do wynagrodzenia za ten czas. Soboty, choć normalnie wolne od pracy, są również liczone jako dni robocze. Pracownikom powyżej 60 roku życia przysługuje dodatkowo tydzień urlopu (6 dni). Prawo do wynagrodzenia za czas urlopu wypracowuje się w roku kalendarzowym przed rozpoczęciem danego roku urlopowego. Osoba, która była bezrobotna w poprzednim roku kalendarzowym, ma także prawo do urlopu, jednak bez prawa do wynagrodzenia (urlop bezpłatny). Wynagrodzenie za czas urlopu wynosi 10,2% pensji w roku poprzedzającym rok urlopowy, a dla osób, które mają powyżej 60 lat 12,5%. Jeżeli umowa o pracę zostanie rozwiązana, należne świadczenia z tytułu płatnego urlopu są wypłacane wraz z ostatnią wypłatą wynagrodzenia.

W okresie od 1 czerwca do 30 września każdy ma prawo do wzięcia 3 tygodni urlopu bez przerw. Można zażądać wykorzystania reszty przysługującego urlopu w całości, jak również można wymagać od pracodawcy poinformowania o rozpoczęciu okresu wykorzystania urlopów wypoczynkowych na dwa miesiące naprzód.

Urlop macierzyński/rodzicielski
Urlop ten może trwać nawet 12 miesięcy. Istnieją 2 warianty: 100% pensji przez 42 tygodnie lub
80% przez cały rok.

Urlop dla ojców
Od 1993 roku istnieje w Norwegii instytucja father quota, dzięki której ojcom przysługują 4 tygodnie urlopu. Pozostałą część urlopu macierzyńskiego rodzice mogą wykorzystać, dzieląc się nim. Jeśli matka jest kobietą samotnie wychowującą dziecko (lub jeśli ojciec dziecka nie ma uprawnień rodzicielskich), to urlop w całości może wykorzystać matka. Warunkiem uzyskania świadczeń prorodzinnych jest pozostawanie matki w stosunku zatrudnienia przez co najmniej 6 miesięcy w ciągu ostatnich 10 miesięcy przed porodem. Jej dochód w okresie, w którym prawa rodzicielskie są skumulowane, musi natomiast przekraczać minimum, to jest połowę rocznej kwoty bazowej ubezpieczenia społecznego. Planując zatem skorzystanie z urlopu macierzyńskiego – przyszła matka (lub przyszły ojciec) powinna powiedzieć o tym swemu pracodawcy i wcześniej wykorzystać przysługujący jej (lub mu) urlop wypoczynkowy.
5, 53-332 Wrocław
Ponadto, po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego, przez 2 lata (104 tygodnie) matka podlega szczególnej ochronie w zakładzie pracy polegającej na redukcji czasu pracy: do 50, 60, 75, 80, 90% czasu pracy lub pełny czas, jeśli taka jest wola matki.

Wynagrodzenie w okresie korzystania z urlopu macierzyńskiego oblicza się według zasad obowiązujących przy obliczaniu zasiłku chorobowego. To świadczenie nie może jednak przekraczać sześciokrotnej wysokości kwoty bazowej ubezpieczenia społecznego. Natomiast możliwość pełnego wynagrodzenia za okres urlopu macierzyńskiego zależy od pracodawcy.

Urlop macierzyński w przypadku adopcji dziecka
Urlop trwa 39 tygodni (195 dni) z zachowaniem wynagrodzenia w wysokości 100% lub 245 dni – z zachowaniem wynagrodzenia 80%. Jeśli kilkoro dzieci zostało adoptowanych w tym samym czasie, wówczas urlop obejmuje po 25 dni na każde dziecko ze 100% odpłatnością lub 35 dni – z odpłatnością zredukowaną. Ponadto rodzicom przysługuje bezpłatny urlop rodzicielski w wymiarze 1 roku na każde z dzieci (po zakończeniu urlopu macierzyńskiego), a 2 lata dla osoby samotnie wychowującej dziecko. Świadczenia macierzyńskie nie mają zastosowania w odniesieniu do adopcji dziecka współmałżonka.

Rodzicom przysługują dni wolne w przypadku:
• choroby dziecka: w wieku poniżej 12 lat lub dziecka chronicznie chorego (na przewlekłą chorobę) albo niepełnosprawnego poniżej 16 roku życia. Każde z rodziców ma prawo do płatnego okresu nieobecności w pracy do 10 dni w ciągu roku,
• sprawowania opieki nad dwojgiem dzieci – 15 dni płatnej nieobecności w pracy,
• samotnego wychowywania dziecka (bez względu na płeć tej osoby) – 20 dni, a wychowywania dwojga dzieci – 40 dni.

Szczególne przepisy chronią kobiety przed rozwiązaniem umowy o pracę w sytuacji, gdy jest ona w ciąży, w przypadku adopcji dziecka i w czasie urlopu wychowawczego, szczególnie w ciągu pierwszego roku korzystania z takiego urlopu. Kobiety mają zagwarantowaną możliwość powrotu (po zakończeniu urlopu wychowawczego) na poprzednio zajmowane stanowisko pracy.